Cilt ya da deri insan vücudunun içi ile dış çevre arasında bir bariyer görevi yapan, vücudu mekanik etkilerden,zararlı maddelerden,çeşitli mikroorganizma saldırılarından ve radyasyon tehtidinden koruyan organımızdır.

Deri ayrıca;

• Vücut ısısını düzenleyerek ve su kaybını en alt düzeye çekerek vücudun dengesini sağlama gibi önemli bir göreve sahiptir.

• Bundan başka,deri;acı ve sıcaklığa duyarlı olan sinir uçlarını yapısında bulundurur.

• Son yıllarda yapılan araştırmalar cildin,immun sistemin esansiyel bir parçası olduğunu da göstermiştir.

Cildin görünüşü;yüzeyel yapı,renk ve bazı fizyolojik özellikler(elastikiyet;ter,koku ve sebum üretimi) tarafından belirlenir. Georgiana Donadio’a göre cilt,•vücudun içinde neler olduğuna işaret eden adeta bir parmak izi gibidir ve birçok cilt problemi vücudun içten gelen ve beslenmeye yönelik de olan ihtiyaçlarının bir göstergesidir. Amerikan Dermatoloji Akademisi’nin bilgilerine göre, Cildi besleyen vitamin,mineral,antioksidan ve diğer besin öğelerinin yeterli alınması,diyete ek yapılması ya da cilde direkt uygulanması;cildin sağlıklı,genç ve güzel kalmasını sağlar.

VİTAMİNLER

A Vitamini

A vitamini analoğu olan retinoidler,epitelyum dokuların farklılaşması ve fonksiyonlarını gerçekleştirmede önemli bir role sahiptir. Bu bileşikler farmakolojik olarak;akne,ışınların zararlı etkileri ve sedef gibi birçok dermatolojik hastalıkların tedavisinde kullanılmıştır. ile tanımlanabilir ve buna inflamasyon da eşlik edebilir.

• Fotozararın cilt üzerindeki etkisini onarıcı role sahip olan retinoik asit direkt olarak;retinol ise dolaylı yoldan bu görevini gerçekleştirir.

• A vitamini ve analogları kozmetik çevrelerce cilt tedavilerinde sıklıkla kullanılan önemli bileşiklerdir.

• Bu bileşikler sedef hastalığında oral ya da topikal olarak kullanılabilir. Akne ve fotozarar durumunda topikal olarak kullanılırken;striya,selülit ve yara iyileşmesi tedavisinde topikal tedavi olarak kulanılma durumu test edilmektedir.

D Vitamini

Besinlerde doğal olarak çok az bulunur. Esas kaynak güneş ışığı ile derinin temas etmesidir.

Vitamin D sentezi deride kolesterol ile başlar.

• Vitamin D analoglarının cilt yapısı ve fonksiyonlarına çok sayıda etkisi vardır.•Sedef hastalığının tedavisinde birçok faktör etkilidir. En önemli olanı da deriye ait bağışıklık sisteminin düzenli işlemesidir. Epidermal keratinizasyon çoğalmanın düzenli oluşu,bu moleküllerin de teropatik etkinliklerinin başarılı olmasına katkıda bulunur.

K Vitamini

• Amerikan Dermatoloji Akademisinin 2003 yılında yaptığı çalışmalara göre, K vitamininin topikal kullanımı göz altında oluşan halkaları azaltmaktadır.
• Yine Amerikan Dermatoloji Akademisi dergisinin 2002 yılında yayınlanan araştırmasına göre; K vitamini içeren bir kremin kullanılması lazer ameliyatı sonrasındaki ezikliği azalttığı bulunmuştur.

A vitamini ve K vitaminini birlikte içeren kremin kullanılması ise siyah halkalar için daha etkili olmuştur.

E Vitamini

Sıvı yağlar,yağlı tohumlar,buğday ve embriyosu ve koyu yeşil yapraklı sebzeler en zengin kaynaklarıdır.

E vitamini,hücre zarında bulunan lipitleri peroksidasyondan koruyan ve serbest radikalleri ortamdan(plazma ve kırmızı kan hücreleri)uzaklaştıran önemli bir antioksidandır.

• Suplement olarak alınan E vitamininin yara iyileşmesi üzerine etkisi, tartışma konusu halindedir. Literatürdeki bilgiler, E vitamininin anti-inflamatuar özellikleri nedeniyle yara iyileşmesinde olumlu sonuç verebileceğine yöneliktir.

C Vitamini

• Başlıca kaynakları; turunçgiller, çilek, domates, kivi, yeşil yapraklı sebzeler, lahana ve karnıbahardır.

Bağ dokunun başlıca yapısal proteini kollojenin biyosentezinde yer alan C vitamini yetersizliğinde skorbüt ortaya çıkar.

• Skorbütte görülen semptomlar;diş ve diş etlerinde patolojik değişiklikler,kan damarlarının ve kapiller yatağın zayıflamasıyla kanamaya meyil,yara iyileşmesinde güçlük ve ülserasyondur.

• Diyetleri taze sebze veya meyve içermeyen kişilerde gelişir.

• Cilt katmanlarının içine girebilen tek C vitamini formudur. Topikal C vitamininin kullanılması,vücudun genç iken yaptığı kollajen üretimini destekler.

• Topikal olarak kullanılan C vitamini antioksidan ve antiinflamatuar özelliklerinde dolayı UVR’e karşı koruyucu olabilir.

B Grubu Vitaminler

2003 yılında Amerika Dermatoloji Akademisi’nin yıllık toplantısında sunulan bir çalışma,B vitamini topikal formunun cilt yaşlanmasını düzelttiğini göstermiştir.Önemli bazı cilt problemleri örneğin;polinefrit,angular stomatitis,dudak,dil ve ağız yarası,sivilce gibi seboreik dermatitis,hiperpigmentasyon ve kırmızı şiş dil B grubu vitaminlerin eksikliği sonucu oluşur.

Niasin: pellegraya karşı koruyucu diyetsel bileşendir. Şişmiş dil,dermatit,nörolojik ve gastrointestinal bozukluklar pellegra semptomlarıdır.

• Niasin insanlar tarafından triptofan aminoasidinden sentezlenebilir ama bu miktar sağlığın devamı için yetersizdir.

• Et,süt ve sebzelerden de elde edilebilir.

• Cildin dolgun ve daha genç görünmesine,niasin içeren kremler yardımcı olabilir çünkü niasin, cildin nemini kaybetmemesini sağlayan özel bir B vitaminidir.

• Niasin ayrıca;antiinflamatuar özelliğiyle kuru ve tahriş olmuş cildi yumuşatır.

MİNERALLER

Selenyum

• Bütün kahvaltılık tahıl gevrekleri,deniz ürünleri,organ etleri,sarımsak ve yumurta selenyumun diyetle karşılanabilen en iyi kaynaklarıdır.

1996 yılı Amerikan Medikal Birliği dergisinde yer alan çalışmalarda,araştırmacılar günde 200 mikrogram selenyum alan cilt kanseri hastalarının;

•%37’sinde daha az kötü huylu tümör
•%50’sinde cilt kanserinden ölüm riskinde azalma
•%17’sinde genel ölümlerde azalma olduğunu göstermiştir.
•Suplement olarak alımı ya da krem içinde kullanılması,güneşin verdiği zarardan korunmaya yardımcı olur.

Bakır

• C vitamini ve çinko minerali ile birlikte bakır;cilt yapısını alttan destekleyen liflerin ve elastinin gelişmesine yardımcı olur. Pennsylvania Üniversitesi’nde yürütülen araştırma bakır peptidleri içeren bir kremin;cilt pürüzlülüğünü,ince çizgiler ve kırışıklık oluşumunu,foto zararı hızlı ve görsel bir şekilde azalttığını kanıtlamıştır. Benzer araştırmalarda,bakır peptidlerinin cilt esnekliğini ve kalınlığını düzelttiği gösterilmiştir.

Çinko

• Akne bazen çinko yetersizliği sonucu oluşan bir semptom olabilir. Oral ya da topikal kullanılan çinko,yağ üretimini kontrol altına alır ve akne lezyonlarının ilerlememesinde ya da cildin en kısa zamanda temizlenmesinde etkili olabilir.

• Çinko yetersizliği hastalığı olan akrodermatitis enteropati,anne çocuğunu sütten kestikten sonra başlayan otozomal resesif bir barsak emilim bozukluğudur. Genç bireylerde çinkonun emilim eksikliğiyle ilgilidir. Nedeni tam olarak bilinmemekte ancak anne sütünün hastalık için önemli bir çare olduğu bilinmektedir.Buna göre sütün içindeki çinko bağlayıcı maddeler muhtemelen çinkonun emilim etkisini artırmaktadır.

Kaynakları;
• deniz ürünleri,
• karaciğer,
• sığır eti,tavuk eti,
• yumurta sarısı,
• istiridye ve
• tahıl tohumlarıdır.
• Bol su içmek
• Cilt temizliğinde hafif ürünler kullanmak
• Güneş koruyucu kullanmak•Dengeli bir diyet uygulamak

cilt sağlığını korumak için yapılabilecek en iyi yaklaşımdır