|
HANGİ DURUMLAR ŞİŞMANLIĞA NEDEN OLUR?
•
Fizik aktivite azlığı, hareketsizlik.
•
Beslenme alışkanlıkları yada yağlı yiyeceklerle
baslenme, aşırı yemek yeme.
•
Yaş ile birlikte artma
•
Kadınlarda erkeklere göre daha sık (doğumda
alınan kilolar)
•
Doğum sayısı arttıkça artar
•
Evlilik sonrası
•
Sigara bırakanlarda
•
Alkol alanlarda şişmanlık daha fazla görülür.
ŞİŞMANLIKTA KALITIMIN-GENETİĞİN ROLÜ
Yapılan çalışmalar şişmanlık oluşumunda kalıtım
veya genetik faktörlerin % 25-40 oranında rol
oynadığını göstermiştir.
Şişman kişilerin çocuklarında şişmanlık
görülmesi 2-3 kat daha fazladır. Anne ve babanın
her ikisinin şişman olması durumunda
çocuklarının %80’ ninde erişkin yaşta şişmanlık
gelişir. Anne veya babadan biri şişman ise
çocuklarda %40, her ikisi normal kilolu ise %10
oranında şişmanlık gelişme riski vardır.
Çocukluk çağında (3-10 yaş arası) aşırı kilolu
olan çocukların %50 ‘sinde erişkin dönemde aşırı
kilolu olma riski vardır.
Şişmanlığın genetik nedenleri uzun yıllardan
beri araştırılmaktadır. Toplumda sık görülen
şişmanlığı ortaya çıkaran birçok genetik
bozukluk vardır. Tek bir gen değil birçok gen
bozukluğu şişmanlık nedenidir. Fransa ve Almanya
da şişman ailelerde yapılan çalışmalarda 10
numaralı kromozomdaki belirli bir alanın
şişmanlıktan sorumlu olduğu ortaya
çıkarılmıştır. Bu alandaki genlerin incelenmesi
ile şişmanlığa neden olan genler daha iyi ortaya
çıkarılabilecektir. Bunun yanında tek gen
bozukluğuna bağlı şişmanlıklar da vardır. Ancak
bunlar toplumda nadir görülürler.
Obezitenin riskleri nelerdir?
Obezite artık basit bir estetik sorun değil,
ciddi sonuçlara yol açabilen bir hastalık olarak
kabul edilmektedir. Obezite sıklığı giderek
artmakta ve beraberinde getirdiği sorunlara da
giderek daha sıklıkla rastlanmaktadır. Beden
kitle indeksi arttıkça obeziteye eşlik eden
hastalıkların riski artmaktadır. Erkek tipi,
yani yağların karında toplandığı tipte obeziteye,
kadın tipi obeziteye göre daha risklidir.
Öyleyse, şişmanlık derecesi arttıkça sağlığı
tehdit eden bir sorun haline dönüşmektedir.
Şişmanlığın ortaya çıkarabileceği hastalıklar
şunlardır:
1. Diyabet
2. Hipertansiyon
3. Aterosklerotik damar hastalığı, yani damar sertliği
4. Adet bozuklukları, kısırlık, gebelikte hipertansiyon, doğum
sırasında sorunlar
5. Sindirim sistemi hastalıkları: safra taşları, yağlıkaraciğer,
fıtıklar, sindirim sorunları
6. Solunum sistemi hastalıkları: Şişmanlığa bağlı solunum
sıkıntısı, uyku apneleri
7. Eklem hastalıkları: Gut, osteoartrit (diz ve kalça eklemlerinde)
8. Deride çatlaklar, kıllanma artışı, renk koyulaşması
9. Psikolojik sorunlar: Uyumsuzluk, depresyon
Kolayca anlaşılabileceği gibi obezite derhal
tedavi edilmesi ve ciddiyetle üzerinde durulması
gereken ciddi bir sağlık problemidir. |